ABŞ-də müəllimlərin süni intellekt bacarıqları qiymətləndiriləcək

25 Fevral, 2026 - 16:24
ABŞ-də müəllimlərin süni intellekt bacarıqları qiymətləndiriləcək

ABŞ-də müəllimlərin süni intellekt texnologiyalarından istifadə bacarıqlarını müəyyənləşdirmək məqsədilə yeni qiymətləndirmə aləti istifadəyə verilib. 

"Azərbaycan müəllimi" xəbər verir ki, müəllimlərin sertifikatlaşdırılması və peşə bacarıqlarının ölçülməsi sahəsində ixtisaslaşmış qurum tərəfindən təqdim edilən yeni test təhsil ictimaiyyətində texnologiyanın rolunun artmasının növbəti göstəricisi kimi qiymətləndirilir.

Mütəxəssislərin fikrincə, son illərdə süni intellektin təhsildə geniş yayılmasına baxmayaraq, müəllimlər bu texnologiyalardan səmərəli və etik istifadə ilə bağlı yetərli dəstək və istiqamətləndirmə imkanlarına malik deyillər. Yeni testin əsas məqsədi təhsil rəhbərlərinə pedaqoqların hansı bilik və bacarıqlara ehtiyac duyduğunu daha aydın şəkildə müəyyənləşdirməyə kömək etməkdir.

Qiymətləndirmə aləti modul prinsipi əsasında qurulub və müəllimlərin süni intellekt sistemlərini tanımaq və anlamaq, texnologiyadan etik çərçivədə istifadə, süni intellekt əsaslı alətləri dəyərləndirmək, eləcə də bu texnologiyaları tədris prosesinə tətbiq etmək bacarıqlarını ölçür. Testin tamamlanması üçün tələb olunan vaxt qısadır.

Yeni qiymətləndirmə aləti müəllimlərin rəsmi sertifikatlaşdırılması üçün məcburi mexanizm kimi nəzərdə tutulmayıb. Bununla belə, bu təşəbbüs gələcəkdə müəllim hazırlığı və peşə standartlarında süni intellekt mövzularının yer alması ehtimalı fonunda mühüm addım hesab edilir.

Araşdırmalar göstərir ki, müəllimlərin əksəriyyəti artıq süni intellekt alətlərindən istifadə edir. Texnologiyadan dərs planlarının hazırlanması, tapşırıqların tərtibi, qiymətləndirmə meyarlarının qurulması və akademik dürüstlüyün qorunması kimi müxtəlif məqsədlərlə yararlanıldığı bildirilir. Bununla yanaşı, bir çox pedaqoqların bu alətlərin imkanlarından tam və düzgün istifadə üçün yetərli metodiki biliklərə malik olmadığı vurğulanır.

Tədqiqatlar həmçinin süni intellekt əsaslı sistemlərin hazırladığı tədris materiallarının hər zaman müəllim tərəfindən yaradılan məzmunla eyni keyfiyyətdə olmadığını göstərir. Mütəxəssislər bu səbəbdən müəllimlərin texnologiyadan istifadədə peşəkar yanaşma və düzgün istiqamətləndirməyə ehtiyac duyduğunu qeyd edirlər.

Yeni test çərçivəsində iştirakçılara real tədris vəziyyətlərinə uyğun ssenarilər təqdim olunur. Bu ssenarilər müəllimlərin süni intellekt sistemləri ilə qarşılıqlı fəaliyyəti, məlumatlardan düzgün istifadə, eləcə də avtomatik yaradılmış məzmunun təkmilləşdirilməsi kimi bacarıqları qiymətləndirməyə imkan yaradır.

Təhsil mütəxəssisləri hesab edirlər ki, qiymətləndirmə və peşə inkişafı mexanizmləri məktəb və yerli təhsil idarələrinin aydın siyasət və qaydalarını əvəz etməməlidir. Hazırda yalnız məhdud sayda bölgələrdə süni intellektin təhsildə istifadəsini tənzimləyən rəsmi qaydaların mövcud olduğu bildirilir.

Qiymətləndirmə nəticələrinin fərdi və institusional səviyyədə təhlilinə imkan verən elektron göstərici panelləri vasitəsilə təqdim olunacağı qeyd edilir. Bu məlumatların müəllimlərin peşə inkişafı proqramlarının planlaşdırılması və texnologiyaların tətbiqi strategiyalarının formalaşdırılmasında istifadə oluna biləcəyi bildirilir.

Yeni alətin sınaq mərhələsində müxtəlif fənlər və təcrübə səviyyələri üzrə müəllimlərin iştirakı ilə ilkin yoxlamaların aparıldığı açıqlanıb.