24 Yanvar Beynəlxalq Təhsil Günü gənclərə həsr olunur
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT)qərarına əsasən, yanvarın 24-ü bütün dünyada Beynəlxalq Təhsil Günü kimi qeyd olunur.
“Azərbaycan müəllimi” xəbər verir ki, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Assambleyası 2018-ci ilin dekabr ayında sülh və inkişafın təminində təhsilin vacibliyini qeyd etmək üçün bu günün təsis olunduğunu elan edib.
Beynəlxalq Təhsil Gününün qeyd edilməsi ilə bağlı qətnamə 59 üzv dövlət tərəfindən qəbul olunub. Beləliklə, hamı üçün inklüziv, ədalətli və keyfiyyətli təhsilin təmin olunmasında dəyişdirici səyləri dəstəkləmək üçün sarsılmaz siyasi iradə nümayiş etdirilib. BMT-nin bu qərarı İnsan Hüquqları Haqqında Ümumi Bəyannamənin 26-cı maddəsi ilə təsbit olunmuş təhsil hüququnun daha geniş təbliği məqsədi daşıyır.
24 yanvar təqvimi qlobal qeyri-sabitlik və görünməmiş texnoloji sıçrayışla xüsusi bir səs alır: təhsil nəhayət yalnız sosial sahə olmaqdan çıxdı. Bundan əlavə, təhsil sistemi rəqəmsallaşma və süni intellektin təsiri altında sürətlə dəyişir.
Bu gün hər bir insanın keyfiyyətli, əhatəli və davamlı təhsil almaq hüququna, eləcə də dünyada təhsil sistemlərinin üzləşdiyi çətinliklərə — qeyri-bərabər giriş, böhranlar, müharibələr və rəqəmsal boşluqlara diqqət yetirir. Hər il Beynəlxalq Təhsil günü aktual təhsil məsələlərinə və bəşəriyyətin gələcəyinə diqqət yetirən ayrı bir mövzu altında keçirilir.
BMT bu əlamətdar tarixi günlə bağlı bəyanatında təhsil sisteminin formalaşmasında gənclərin roluna diqqət yetirir. BMT qeyd edir ki, gənclər dünya əhalisinin yarısından çoxunu təşkil edir və yenilik, sosial dəyişiklik və davamlı inkişaf üçün güclü bir mühərrikdir. Eyni zamanda, bir çox gənc hələ də yoxsulluq və bərabərsizlikdən keyfiyyətli təhsilə və layiqli işə məhdud çıxışa qədər istədikləri gələcəyi formalaşdırmalarına mane olan maneələrlə üzləşirlər. Həyatları və imkanları birbaşa təhsildən asılı olduğundan, gənclər təhsil proseslərini yenidən düşünməkdə fəal tərəfdaş olmalıdırlar. Gənclərin müasir, aktual və inklüziv təhsil sistemlərinin birgə yaradılmasına cəlb edilməsi Tədris və öyrənmənin həqiqətən onların gözləntilərinə uyğun olmasını təmin etmək üçün çox vacibdir.
2026-cı ilin Beynəlxalq Təhsil Günü “Təhsilin birgə yaradılmasında gənclərin gücü” şüarı altında qeyd edilir. Bu gün gəncləri təhsilin gələcəyinin formalaşmasında vacib tərəfdaşlar kimi qeyd edir və qurumları, liderləri və icmaları onları dinləməyə, onlara etibar etməyə və onlarla birlikdə işləməyə çağırır. UNESCO bu münasibətlə yaydığı bəyantda qeyd edir ki, 30 yaşdan kiçik gənclər dünya əhalisinin yarısından çoxunu təşkil edir. Onlar davamlı inkişaf, innovasiya və sosial transformasiya üçün hərəkətverici qüvvədir, lakin onlar hələ də yoxsulluq, bərabərsizlik və keyfiyyətli təhsilə və layiqli iş imkanlarına məhdud çıxışdan qeyri-mütənasib şəkildə təsirlənirlər.
Təhsilin gələcəyinin formalaşmasına gəldikdə, gənclərin xüsusi rolu var: onlar təhsil proqramlarından faydalananlardır və onların gələcəyi bundan asılıdır. Bu səbəbdən, tələbələrin və gənclərin istədikləri təhsili birgə yaratmaqda mənalı şəkildə iştirakı onların istək və ambisiyalarına çatmaq üçün vacibdir. Bu, xüsusilə texnoloji inqilabın yaratdığı köklü transformasiya dövründə doğrudur və bu, tədris və öyrənmənin məqsəd və üsullarının yenidən nəzərdən keçirilməsini tələb edir.
UNESCO bəyan edir ki, təhsil insan hüququ, ictimai sərvət və ictimai məsuliyyətdir.
UNESCO-nun Baş Direktoru Xalid Əl-Enani 24 yanvar Beynəlxalq Təhsil Günü ilə bağlı açıqlamasında qeyd: “Bu Beynəlxalq Təhsil günündə biz gənclərin haqlı olaraq qərar qəbuletmə masasında yer tutduğuna dair sadə, lakin güclü inamı təsdiqləyirik - təkcə benefisiarlar kimi deyil, həm də tam tərəfdaşlar kimi".
Qeyd edək ki, Azərbaycanda təhsilə dövlət qayğısı ildən-ilə artır. Bu qayğının nəticəsidir ki, indi ölkəmizdə savadlılıq yüz faiz təmin olunub. Hazırda Azərbaycanda təhsil sistemində beynəlxalq standartlara uyğun fundamental islahatlar aparılır, təhsilin bütün pillələri üzrə dövlət proqramları uğurla həyata keçirilir. Təhsilimizin milli, ümumbəşəri dəyərlər, demokratik, dünyəvi prinsiplər əsasında inkişafına geniş imkanlar yaradılıb.
BMT və UNESCO-nun 2026-cı ildə xüsusi diqqət yetirdiyi kimi, Azərbaycan təhsil sistemində də gənclərin rolu artmaqdadır. Gənclər artıq elm və təhsil sahəsində parlaq istedad və qabiliyyətlərini göstərir və ölkənin inkişafı, tərəqqisi naminə öz töhfələrini verməkdədirlər.
