Hər dərs şagirdlərin ruhuna toxunan bir səyahət olmalıdır – musiqi müəllimi

Müasir dövrdə texnologiyanın sürətli inkişafı və qlobal mədəni təsirlərin artması fonunda milli musiqinin gənc nəslə sevdirilməsi xüsusi yanaşma və pedaqoji həssaslıq, ustalıq tələb edir. Məktəbdə musiqi fənninin yalnız dərs çərçivəsində deyil, şagirdlərin daxili dünyasına təsir edən, onların milli kimliyini formalaşdıran bir vasitəyə çevrilməsi isə müəllimin yaradıcı fəaliyyətindən, əzmindən asılıdır.

“Azərbaycan müəllimi”nin budəfəki müsahibi bu mənəvi missiyanı uğurla həyata keçirən müəllimlərdən biri, Lənkəran-Astara Regional Təhsil İdarəsinin tabeliyində fəaliyyət göstərən Lənkəran şəhər Separadi kənd tam orta ümumtəhsil məktəbinin musiqi müəllimi Seyranə Seyran qızı Dosduzadədir.  

Müəllimlə musiqi fənninin tədrisinin müasir yanaşmalarla təşkili, şagirdlərdə milli musiqiyə marağın artırılması və milli-mənəvi dəyərlərin qorunaraq gələcək nəsillərə ötürülməsi məsələləri ətrafında söhbətləşdik.

“Əsas problem milli musiqinin ruhla deyil, formal şəkildə öyrədilməsidir”

– Musiqi müəllimi olmağı seçməyinizə hansı amillər təsir göstərib və bu ixtisas sizin üçün nə ifadə edir?

– Musiqi müəllimi olmaq mənim üçün sadəcə peşə seçimi deyil, uşaqlıqdan qəlbimdə səssiz-səmirsiz böyüyən bir çağırış idi. Musiqi mənim həyatımda sözlərin deyə bilmədiyini ifadə edən dil, ruhumu sakitləşdirən sığınacaq olub. Bu ixtisası seçməyimə ailə mühiti, milli musiqiyə olan sevgi və ən əsası, uşaqlara bu sevginin ötürülməsi istəyi təsir göstərib. Mənim üçün musiqi müəllimi olmaq – ürəklərə yol tapmaq, şagirdlərin daxili dünyasında harmoniya yaratmaq deməkdir.

– Müasir dövrdə musiqinin, xüsusilə milli musiqinin şagirdlər arasında əvvəlki təsir gücünü itirdiyi müşahidə olunur. Sizcə, bunun əsas səbəbləri nələrdir?

– Müasir dövrdə texnologiyanın sürətli inkişafı və qlobal musiqi axınları uşaqların zövqünü daha çox səthi və tez dəyişən səslərə yönəldib. Milli musiqimizin dərin mənası, tarixi kökləri isə bəzən lazımi formada təqdim olunmur. Əgər bir muğamın, bir xalq mahnısının arxasındakı həyat hekayəsini, duyğunu şagirdə çatdıra bilməsək, o musiqi onun üçün sadəcə səs olaraq qalır. Məncə, əsas problem milli musiqinin ruhla deyil, formal şəkildə öyrədilməsidir.

– Xalq mahnılarına və xalq rəqslərinə marağın artırılması fəaliyyətinizdə əsas məqsədlərdən biridir. Bu marağı necə formalaşdırırsınız?

– Mən dərslərdə xalq musiqisini canlı, hiss olunan formada təqdim etməyə çalışıram. Xalq mahnılarını yalnız dinlətmir, onların sözlərini, yaranma tarixini, daşıdığı hissləri şagirdlərlə birgə müzakirə edirəm. Rəqslərdə isə hər hərəkətin mənasını izah edir, bədəni musiqi ilə danışdırmağı öyrədirəm. Oyun üsulları, qrup işləri, səhnəciklər və praktik məşğələlər vasitəsilə şagirdlər musiqini eşitmir, onu yaşayırlar.

“Musiqini yalnız dinləmək yox, yaşamaq bacarığını artırıram”

– Musiqi dərslərində milli-mənəvi dəyərlərin aşılanması sizin üçün nə dərəcədə önəmlidir?

– Milli-mənəvi dəyərlərin aşılanması mənim üçün prioritetdir. Dərslərdə mahnı və rəqslərin tarixi və mədəni kontekstini izah edirəm, şagirdləri həmin hiss və mənaya qoşuram. Əsas prinsiplərim: hisslə öyrətmək, fərdi yaradıcılığı inkişaf etdirmək və əyani vasitələrdən istifadə etməkdir. Həmçinin, hər dərs zamanı musiqini səslə və hərəkətlə ifadə etməklə şagirdlərin musiqini yalnız dinləmək yox, yaşamaq bacarığını artırıram.

– Şagirdlərə musiqini sevdirməyin müəllimin üzərinə düşən əsas pedaqoji məsuliyyətlərindən biri olduğunu deyə bilərikmi? Bu prosesi necə qurursunuz?

– Bəli, bu müəllimin ən əsas məsuliyyətlərindən biridir. Mən dərsləri bir səyahət kimi qururam: şagirdləri musiqinin ritmi və melodiyası ilə əhatə edir, onları fərdi və qrup fəaliyyətlərinə cəlb edirəm. Hər dərs praktiki, interaktiv və hiss yönümlü olur ki, uşaqlar musiqini yaşasın, ifadə etsin və kəşf etsin. Bu yanaşma onların milli musiqiyə bağlılığını gücləndirir və yaradıcı potensiallarını ortaya çıxarır.

– Məktəb rəhbərliyinin və kollektivin dəstəyini necə qiymətləndirirsiniz?

– Separadi kənd tam orta ümumtəhsil məktəbinin direktoru Emil Məlikovun dəstəyi çox böyük olur, bütün müəllim kollektivinə hər mövzuda daim kömək edir. Bizim məktəb mühiti yaradıcılığı təşviq edir və istənilən işi, layihəni daha mənalı edir.

– Sizcə, məktəbdə musiqi fənninin daha effektiv tədrisi üçün hansı addımlar atılmalıdır?

– Effektiv tədris üçün dərslərdə əyani vasitələrdən istifadə edilməli, milli musiqi və rəqslər praktik fəaliyyətlə birləşdirilməli, texnologiya və multimedia ilə dərslər zənginləşdirilməli, müəllimlərin yaradıcılığı və şagirdlərin fərdi bacarıqları nəzərə alınmalıdır. Bu addımlar dərsləri interaktiv, əyləncəli və yadda qalan edir.

“Hər dərs şagirdlərin ruhuna toxunan bir səyahət olmalıdır”

– Gələcək planlarınız nələrdir?

– Gələcəkdə milli musiqini və rəqsləri daha geniş auditoriyaya çatdırmaq, məktəb daxilində və rayonda müsabiqələr, festivallar təşkil etmək planım var. Musiqi və rəqs vasitəsilə sağlam həyat tərzini təşviq edən yeni layihələr üzərində işləyəcəyəm. Məqsədim həm şagirdlərin bədii zövqünü inkişaf etdirmək, həm də milli-mənəvi dəyərləri qorumaqdır. Həmçinin, təhsil prosesində interaktiv və praktik fəaliyyətlərin tətbiqini genişləndirmək, şagirdlərin hər birində musiqi sevgisini və milli irsə hörməti gücləndirmək əsas hədəfimdir.

– Sonda gənc həmkarlarınıza nə tövsiyə edərdiniz?

– Musiqi müəllimi olmaq böyük sevgi və məsuliyyət tələb edir. Tövsiyəm: musiqini sevin, hər uşağın içində musiqini kəşf edin, milli dəyərlərə bağlı olun və yaradıcılığınızı heç zaman itirməyin. Hər dərs yalnız tədris deyil, şagirdlərin ruhuna toxunan bir səyahət olmalıdır. Müəllim olaraq, öz enerjiniz və sevginiz şagirdlərin musiqi ilə bağını gücləndirəcək, onların həm fərdi, həm də kollektiv inkişafına təsir edəcəkdir. Həmkarlarıma isə tövsiyəm: yaradıcılıqdan qorxmayın, milli musiqi və rəqsi sevdirərək gələcək nəsillərə ötürün.