Məktəblərdəki telefon qadağaları şagirdlərə necə təsir edir? - Tədqiqat
Son dövrdə bir neçə ölkə məktəblərdə smartfon istifadəsinə məhdudiyyətlər tətbiq edib. Tədqiqatçılar yeni qaydaların uşaqların davranışını yaxşılaşdırdığını, diqqətini artırdığını və zorakılığı azaltdığını aşkar ediblər.
"Azərbaycan müəllimi" xəbər verir ki,bunlar Stanford Universiteti, Duke Universiteti, Miçiqan Universiteti və Pensilvaniya Universitetinin tədqiqatçılarının gəldiyi nəticələrdir. Onlar ABŞ-də təxminən 4600 məktəb üzrə məlumatları təhlil ediblər. Tədqiqatın nəticələri Milli İqtisadi Tədqiqatlar Bürosu tərəfindən dərc edilib.
Nəticələr göstərib ki, telefon istifadəsinə qoyulan sərt məhdudiyyətlər şagirdlərin dərs günü ərzində smartfonlardan istifadə etmə müddətini əhəmiyyətli dərəcədə azaldıb və müəllimlərin məktəbin cihaz siyasətindən məmnunluğunu artırıb.
Tədqiqatın müəllifləri qeyd ediblər ki, məhdudiyyətlər tətbiq edildikdən sonra məktəblər uyğunlaşma dövründən keçməli olublar, lakin zaman keçdikcə şagirdlərin rifahı yaxşılaşıb və intizam problemləri tədricən azalıb.
Tədqiqat test ballarına əhəmiyyətli təsir göstərməyib, baxmayaraq ki, nəticələr şagirdlərin yaşına görə dəyişib. Buna baxmayaraq, tədqiqatçılar smartfon qadağasının rəqəmsal yayındırıcı amilləri əhəmiyyətli dərəcədə azaltdığı və şagirdlərin davranışlarını nəzərəçarpacaq dərəcədə dəyişdirdiyi qənaətinə gəliblər.
Finlandiyanın “Yle” teleşirkətinin məlumatına görə, oxşar dəyişikliklər ötən il məktəblərə dərs günü ərzində smartfon istifadəsini məhdudlaşdırmağa və ya tamamilə qadağan etməyə icazə verilən Finlandiyada da müşahidə olunur.
Misal üçün, Tampere şəhərindəki bir məktəbdə hətta tənəffüs zamanı belə mobil telefonlardan istifadə qadağan edilib. Şagirdlər bildirirlər ki, bundan sonra sosial mediada gəzmək əvəzinə daha tez-tez ünsiyyət qurmağa, stolüstü oyunlar oynamağa, idman etməyə və dərslərə hazırlaşmağa başlayıblar.
Sorğuda iştirak edən məktəb direktorları həmçinin şagirdlərin daha tez-tez ünsiyyət qurmağa, daha az vaxt təcrid olunmağa və sinif həyatında daha fəal iştirak etməyə başladığını bildiriblər. Bundan əlavə, müəllimlər sosial media və gizli kamera görüntülərindən istifadə edərək zorakılığın azaldığını qeyd ediblər.
Oxşar nəticələrə Kanadadakı tədqiqatçılar da gəliblər. Kanada Uşaq və Gənclərin Sağlamlığı Sorğusunun məlumatlarına əsaslanan 2026-cı ildə aparılan bir araşdırma, ekran qarşısında vaxt keçirmə tövsiyələrinə əməl edən yeniyetmələrin daha yaxşı zehni sağlamlıq, daha aşağı stress səviyyələri və daha yaxşı akademik göstəricilər barədə məlumat vermə ehtimalının daha yüksək olduğunu göstərib.
Tədqiqat həmçinin müəyyən edib ki, ekran qarşısında daha az vaxt keçirən yeniyetmələrdə yuxu problemləri, baş ağrıları və intihar düşüncələrindən şikayətlənmə ehtimalı daha azdır.
