MIT-dən xəbərdarlıq: Süni intellekt beyin fəaliyyətini azaldır

3 İyun, 2026 - 09:39
MIT-dən xəbərdarlıq: Süni intellekt beyin fəaliyyətini azaldır

Savadlılıq yalnız məktubları oxumaq bacarığı deyil, həm də məlumatı şərh edib öz məntiqi ilə yenidən qurmağı əhatə edən "düşüncə prosesi"dir. Bu prosesin zirvəsi yazmaqdır. Lakin yazı üçün generativ süni intellektə daha çox insan güvəndikcə, bunun koqnitiv əzələlərin zəifləməsinə səbəb ola biləcəyi ilə bağlı narahatlıqlar artır.

Massaçusets Texnologiya İnstitutunun (MIT) tədqiqat qrupu yazı üçün generativ süni intellektdən istifadə etməyin beyin fəaliyyətini azaltdığını aşkar edib. Keçən il dörd ay ərzində komanda 18–39 yaş arası 54 iştirakçını üç qrupa bölüb və onlara dörd dəfə SAT (ABŞ kollec qəbul imtahanı) esse yazmağı təklif edib. Bir qrup "ChatGPT"dən istifadə edib, digəri "Google"un axtarış sistemindən, sonuncu qrup isə müstəqil yazıb. 
Sonrakı beyin dalğası ölçmələri göstərib ki, süni intellektin köməyi ilə qrup ən aşağı beyin fəaliyyətini göstərir. "ChatGPT" qrupu müstəqil yazan qrupa nisbətən beyin bölgələri arasında informasiya ötürülmə gücünün 55%-ə qədər zəif olduğu müəyyən olunub. Xüsusilə, "ChatGPT" qrupu bir neçə dəqiqə əvvəl yazdıqları cümlələri xatırlamaqda çətinlik çəkib və hətta yalnız "kopyala-yapışdır" metodlarına güvənib. Müstəqil yazı qrupu isə ən aktiv beyin fəaliyyətini göstərib, "Google"un axtarış sistemindən istifadə edən qrup isə ortada qalıb. 

Tədqiqatçılar bildiriblər ki, "Süni intellektlə dəstəklənən qrup dörd ay ərzində neyron və dil baxımından davamlı olaraq zəif performans göstərib. Biz süni intellektin təhsil və öyrənməyə uzunmüddətli təsirini nəzərə almalıyıq".

"Microsoft" və "Carnegie Mellon" Universitetinin birgə araşdırması da göstərib ki, generativ süni intellekt insan düşüncəsini zəiflədir. 319 ofis işçisi ilə aparılan eksperimentlərdə iştirakçılar generativ süni intellektdən istifadə edərkən anlama, tətbiq və analiz kimi koqnitiv fəaliyyətlərdə daha az səy göstəriblər. Tədqiqatçılar qeyd ediblər: "Generativ süni intellektə daha yüksək etibar tənqidi düşüncənin azalması ilə əlaqəlidir ki, bu da müstəqil problem həll etmə qabiliyyətini zəiflədə bilər".