Qaydalar sağlam təhsil mühitinin təminatıdır

Məktəb yalnız bilik verilən təhsil müəssisəsi deyil, həm də uşaqların şəxsiyyət kimi formalaşdığı, dünyagörüşünün, davranış mədəniyyətinin və sosial məsuliyyət hissinin inkişaf etdiyi mühüm bir məkandır. Buna görə də məktəblə bağlı hər bir məsələyə münasibət bildirərkən əsas məqsədimiz qarşıdurma yaratmaq deyil, təhsilin mahiyyətini qorumaq, müəllimin nüfuzunu və şagirdlərin hüquqlarını təmin etmək olmalıdır.

Bu gün vahid məktəbli forması, məktəbdaxili qaydalar, müəllimlərin nüfuzunun qorunması və şagirdlərin təhsil hüquqları cəmiyyətin diqqət mərkəzində olan məsələlərdəndir.

 Mən hesab edirəm ki, bu mövzular ətrafında aparılan müzakirələr emosiyalara və şəxsi münasibətlərə deyil, hüquqi əsaslara, pedaqoji prinsiplərə və qarşılıqlı hörmətə söykənməlidir. Çünki məktəbdə verilən hər bir qərarın mərkəzində uşağın mənafeyi və təhsilin keyfiyyəti dayanmalıdır.

Qaydalar qarşıdurma yaratmaq üçün deyil, nizam-intizamı təmin etmək üçündür

Vahid məktəbli forması və məktəbdaxili davranış qaydaları təhsil mühitində nizam-intizamın, məsuliyyətin və vahid yanaşmanın formalaşmasında mühüm rol oynayır. Lakin hər bir qaydanın tətbiqi zamanı onun hüquqi əsasları, məqsədi və uşaqların hüquqlarına təsiri nəzərə alınmalıdır.

 Məktəbdə qaydalar şəxsi münasibətlərə və subyektiv yanaşmalara görə deyil, qüvvədə olan qanunvericiliyə və rəsmi tələblərə uyğun şəkildə tətbiq edilməlidir. 

 Ədalətli yanaşma qaydaların hər kəsə eyni prinsip və məsuliyyətlə tətbiq olunmasından başlayır.

Müəllimin nüfuzu qorunmalıdır

Müəllimə qarşı təzyiq, təhdid və hörmətsiz davranış yalnız bir pedaqoqun problemi deyil. Bu cür hallar bütövlükdə təhsil mühitinə, şagirdlərin məktəbə münasibətinə və cəmiyyətin gələcəyinə təsir göstərir.

Müəllim sinfə yalnız dərs keçmək üçün daxil olmur. O, şagirdlərinə bilik verməklə yanaşı, onlara düşünməyi, məsuliyyət daşımağı, insanlara hörmət etməyi və düzgün qərarlar verməyi öyrədir. Bu qədər mühüm missiyanı yerinə yetirən müəllimin əməyinə, şəxsiyyətinə və peşə nüfuzuna hörmət göstərilməsi sağlam təhsil mühitinin əsas şərtlərindəndir.

Əlbəttə, valideynlərin sualları və təklifləri ola bilər. Onların dinlənilməsi vacibdir. Lakin fikir ayrılıqları təhqirə, təhdidə və təzyiqə çevrilməməlidir. Hər bir problem qarşılıqlı dialoq, qanuni müraciət mexanizmləri və məsuliyyətli davranış vasitəsilə həll edilməlidir.

Mən hesab edirəm ki, müəllimin nüfuzunu qorumaqla şagirdin hüquqlarını qorumaq bir-birinə zidd anlayışlar deyil. Əksinə, hər ikisi güclü, təhlükəsiz və etibarlı məktəb mühitinin ayrılmaz hissəsidir.

Valideyn, müəllim və məktəb eyni məqsədə xidmət etməlidir

Uşağın uğurlu gələcəyi ailə ilə məktəbin əməkdaşlığından başlayır. Valideyn, müəllim və məktəb rəhbərliyi bir-birinə qarşı deyil, eyni məqsəd naminə fəaliyyət göstərməlidir.

Məktəb rəhbərliyi qaydaları aydın şəkildə izah etməli, valideynlərin müraciətlərini diqqətlə dinləməlidir. 

 Valideynlər də məktəbin fəaliyyətinə məsuliyyətlə yanaşmalı, fikir ayrılıqlarını qarşılıqlı hörmət çərçivəsində həll etməyə çalışmalıdırlar.

Unutmamalıyıq ki, böyüklər arasında yaranan qarşıdurmaların mənfi təsirini çox vaxt uşaqlar yaşayırlar. Onlar bizim sözlərimizi, davranışlarımızı və bir-birimizə münasibətimizi müşahidə edərək öz dünyagörüşlərini formalaşdırırlar. Əgər uşaqlara hörmət etməyi öyrətmək istəyiriksə, ilk növbədə özümüz bu dəyərin nümunəsi olmalıyıq.

Məktəblə ailə arasında etimad olduqda uşaq özünü daha güvənli hiss edir, təhsilə marağı artır və sağlam şəxsiyyət kimi formalaşmaq imkanı qazanır.

Əsas meyar şagirdin mənafeyi və təhsilin keyfiyyətidir

Məktəb qaydaları, intizam və müəllim nüfuzu ilə bağlı bütün müzakirələrdə bir həqiqəti unutmamalıyıq ki, məktəbin əsas vəzifəsi şagirdlərin inkişafına, təhsilinə və gələcəyinə xidmət etməkdir.

Mən bir müəllim kimi hesab edirəm ki, müasir məktəb hüquqa hörmətin, qarşılıqlı anlayışın və məsuliyyətin vəhdəti üzərində qurulmalıdır.

Heç bir mübahisə uşağın təhsil hüququna, müəllimin peşə fəaliyyətinə və məktəbin sağlam mənəvi mühitinə xələl gətirməməlidir. Əksinə, hər bir fikir mübadiləsi bizi daha düzgün qərarlara, daha sağlam ünsiyyətə və daha keyfiyyətli təhsilə yaxınlaşdırmalıdır.

Leyla Bayramova,

Şəmkir şəhər Qalib Mirzəməmmədov adına tam orta məktəbin müəllimi