Tez-tez əsəbiləşən yeniyetmələri hansı risklər gözləyir?
Tez-tez əsəbiləşən və başqalarına sərt reaksiyalar verən yeniyetmələrin sonrakı həyatlarında müəyyən sağlamlıq riskləri ilə üzləşmə ehtimalı daha yüksəkdir.
“Azərbaycan müəllimi” xəbər verir ki, “Scientific Reports” jurnalında dərc edilən bir araşdırmaya görə, yeniyetməlik dövründə tez-tez qəzəblənən şəxslər bioloji cəhətdən daha sürətli qocalır və 30 yaşına qədər yüksək bədən kütlə indeksinə malik olurlar.
Tədqiqatda ABŞ-nin cənub-şərqindəki müxtəlif məhəllələrdən olan 121 gəncin durumu 13 yaşdan başlayaraq müşahidə edilib. Bu dövrdə onların qəzəb səviyyələri, ailə münaqişələri və yaşıdları ilə münasibətləri müxtəlif mənbələrdən əldə edilən məlumatlardan istifadə etməklə qiymətləndirilib. İştirakçılar 30 yaşına çatdıqda tədqiqatçılar onların bioloji yaşlanma səviyyələrini qiymətləndirmək üçün qan nümunələrindən əldə edilən müxtəlif biomarkerləri təhlil ediblər.
C-reaktiv zülal, qan şəkəri və ağ qan hüceyrələrinin sayı da daxil olmaqla, cəmi 12 sağlamlıq göstəricisinə əsaslanan alqoritmdən istifadə edərək hər bir fərdin bioloji yaşı hesablanıb.
Nəticələr göstərib ki, yeniyetməlik dövründə daha çox qəzəblənən şəxslər yetkinlik dövründə yüksək bioloji yaşlara malik ola bilərlər. Tədqiqatçılar kişilərdə, xüsusilə aşağı gəlirli ailələrdən olan şəxslərdə bioloji qocalmanın daha sürətli baş verdiyini müşahidə ediblər. Bunun əsasən münasibət problemləri ilə əlaqəli olduğu düşünülür.
Tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, bu nəticələr qəzəbin birbaşa sürətlənmiş qocalmaya səbəb olduğunu qəti şəkildə sübut etmir.
Bununla belə, onlar erkən yaşda ortaya çıxan münasibət problemlərinin uzunmüddətli sağlamlıq riskləri üçün əhəmiyyətli bir xəbərdarlıq əlaməti ola biləcəyini qeyd edirlər. Buna görə də yeniyetmələrin daha sağlam ünsiyyət və münasibət bacarıqlarını inkişaf etdirməsinə kömək edən dəstəyin yalnız zehni sağlamlıq üçün deyil, həm də yetkinlik dövründə fiziki sağlamlıq üçün əhəmiyyətli faydalar verə biləcəyi düşünülür.
