İmtahanların saxtalaşdırılması üçün cihazlar sürətlə artır
Ağıllı eynəklər, miniatür qulaqcıqlar və süni intellekt alətlərinin sürətlə yayılması imtahanlarda köçürmə hallarını artıraraq təhsil sistemləri üçün yeni təhlükələr yaradır.
“Azərbaycan müəllimi” xarici KİV-ə istinadən xəbər verir ki, Böyük Britaniyanın İxtisaslar və imtahanların tənzimlənməsi ofisi (Ofqual) geyilə bilən texnologiyaların imtahanlarda istifadə olunması ilə bağlı xəbərdarlıq edib.
Qurumun rəhbəri İen Bauxem bildirib ki, əvvəllər mobil telefonlar əsas problem hesab olunurdusa, indi internetə qoşulan ağıllı saatlar, ağıllı eynəklər və görünməz qulaqcıqlar nəzarəti daha da çətinləşdirir.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, yeni nəsil ağıllı eynəklər məlumatları istifadəçinin göz önündə göstərərək köçürməni aşkar etməyi xeyli mürəkkəbləşdirir.
Ofqual-ın məlumatına görə, 2025-ci il imtahanlarında mobil telefon və ağıllı cihazlardan istifadə ilə bağlı 2225 pozuntu qeydə alınıb. Bu, 2018-ci ildən bəri ən yüksək göstəricidir.
Təhsil mütəxəssisləri vurğulayırlar ki, problem yalnız şagirdlərin haqsız üstünlük əldə etməsi deyil, həm də qiymətləndirmə sisteminə və diplomların etibarlılığına olan inamın zəifləməsidir.
İmtahan təhlükəsizliyi ilə bağlı digər ciddi problem süni intellektin təhsil prosesində geniş yayılmasıdır.
İen Bauxemin sözlərinə görə, hazırda imtahanlar süni intellektin layihə və tapşırıqlara təsirini nəzərə almaq üçün yenidən qiymətləndirilir.
Müəllimlər bildirirlər ki, süni intellekt tərəfindən yaradılan məzmunu müəyyən etmək getdikcə çətinləşir və bu, akademik dürüstlüklə bağlı yeni çağırışlar yaradır.
Böyük Britaniyanın Kvalifikasiyalar və İmtahanlar Agentliyi hesab edir ki, əsas məsələ təqdim olunan işlərin həqiqətən tələbələrin öz əməyinin nəticəsi olub-olmadığını müəyyənləşdirməkdir.
Qurum müxtəlif həll yollarını nəzərdən keçirir. Bunlara imtahandankənar qiymətləndirmələrin yenidən qurulması, müəllim nəzarətinin artırılması və mənbələrin göstərilməsi qaydalarının sərtləşdirilməsi daxildir.
Mütəxəssislərin fikrincə, tələbələr gələcəkdə yalnız yekun işi deyil, həm də araşdırma prosesini, istifadə etdikləri mənbələri və məlumat toplama üsullarını daha ətraflı təqdim etməli olacaqlar.
