Dünyada 3-5 yaşlı uşaqlara ayrılan dövlət xərcləri artıb - OECD
“OECD ölkələri üzrə məktəbəqədər təhsildə hər uşağa düşən ümumi xərclər orta hesabla 2015-ci ildəki 9555 ABŞ dollarından 2023-cü ildə 11329 ABŞ dollarına yüksəlib (inflyasiya nəzərə alınmaqla). Eyni dövrdə dövlət xərcləri orta hesabla daha da sürətlə, təxminən 32% artıb ki, bu da dövlət maliyyələşdirməsinin rolunun gücləndiyini göstərir”.
“Azərbaycan müəllimi” xəbər verir ki, bu barədə İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatının (OECD) növbəti illik “Bir baxışda təhsil” (Education at a Glance 2026) hesabatında qeyd olunur.
Təhsilə qəbul olan 3-5 yaşlı uşaqlara sərf olunan dövlət xərcləri OECD ölkələri üzrə ÜDM-in 0,52%-ni təşkil edir, bütün mənbələrdən (özəl və qeyri-yerli maliyyələşdirmə daxil olmaqla) xərcləri nəzərə alsaq, bu rəqəm ÜDM-in 0,6%-nə qədər artır.
2015-2023-cü illər arasında əksər ölkələrdə təhsil alan 3-5 yaşlı uşağa düşən dövlət xərcləri artıb və bu, çox vaxt sürətlə baş verib. OECD ölkələrində orta artım 34% təşkil edib ki, bu da erkən uşaqlıq təhsilinin maliyyələşdirilməsində dövlət rolunun artdığını göstərir.
Bir neçə ölkədə əhəmiyyətli artımlar qeydə alınıb, Yaponiyada xərclər 92%, Koreyada 85% və Litvada ikiqatdan çox artıb. Daha 20 OECD ölkəsində daha nisbi artımlar qeydə alınıb. Eyni zamanda, bu tendensiya universal deyil. Bir neçə ölkədə, xüsusən də heç bir dəyişiklik göstərməyən Birləşmiş Krallıqda çox məhdud dəyişiklik müşahidə olunub. Norveç və İsveç kimi bəzi ölkələrdə hər uşağa düşən dövlət xərcləri azalıb.
OECD qeyd edir ki, erkən uşaqlıq təhsilinə (EUT) investisiya qoyuluşu azyaşlı uşaqlar üçün daha yaxşı əlçatanlıq və daha yüksək keyfiyyətli qayğı təmin edə bilər. Bundan əlavə, EUT-yə ayrılan xərclər qadınların əmək bazarında iştirak nisbətlərini artırmaq və əlverişsiz vəziyyətdə olan uşaqlar üçün əlavə təhsil üçün güclü təməllər təmin etməklə bərabərliyi təşviq etmək üçün siyasət vasitəsi ola bilər.
