Süni intellekt uşaqların öyrənməsinə mane olurmu? - Araşdırma

25 Avqust, 2026 - 17:39
Süni intellekt uşaqların öyrənməsinə mane olurmu?

Şagirdlər və tələbələr süni intellektdən getdikcə daha çox istifadə edirlər. 

“Azərbaycan müəllimi” xəbər verir ki, təhsil texnologiyaları sahəsində fəaliyyət göstərən “Chegg” şirkətinin keçirdiyi sorğunun nəticələri də bunu deməyə əsas verir. Tədqiqat göstərib ki, inkişaf etmiş ölkələrdəki bakalavr tələbələrinin 80%-i təhsillərində süni intellektdən istifadə edib. Daha yeni sorğular bu göstəricinin Britaniyada 94%, Almaniyada isə 93% olduğunu göstərir.

Bu qədər geniş yayılmış istifadə süni intellektin öyrənmə prosesinə göstərə biləcəyi təsirlərlə bağlı narahatlıqları artırıb. Müəllimlər ChatGPT tərəfindən hazırlandığından şübhələndikləri, bir-birinin eynisi olan inşaları yoxladıqlarını bildirirlər. Bununla belə, süni intellektin təhsilə təsiri barədə möhkəm və etibarlı sübutlar indiyədək çatışmırdı.

Stokholm Universitetindən David Stromberg, Honq Konq Universitetindən isə Victor Lei və Wu Yanhui bu boşluğu aradan qaldırmağa çalışıblar. Onlar süni intellektdən istifadənin sürətlə yayıldığı Çində 12–18 yaş arası 27 000 təhsilalanın bu sahədə fəallığını izləyiblər. Onların təxminən 80%-i Doubao və DeepSeek kimi modellərdən istifadə etdiyini bildirib; qalan 20% isə nəzarət qrupunu təşkil edib.

Nəticələr diqqətçəkəndir. Altı aydan sonra süni intellektdən istifadə edən şagirdlərin bütün fənlər üzrə orta ev tapşırığı nəticələri 18% yüksəlib. Onların hər bir tapşırığı yerinə yetirməyə sərf etdikləri vaxt isə orta hesabla 64 dəqiqədən 45 dəqiqəyə düşüb. Lakin imtahan vaxtı çatanda həmin şagirdlər süni intellektdən istifadə etməyən sinif yoldaşlarından 20% daha aşağı nəticə göstəriblər. Əvvəllər ev tapşırığındakı nəticələr imtahan göstəricilərini proqnozlaşdırırdı; indi isə paradoksal olaraq, ev tapşırığında ən yüksək nəticə göstərənlərin imtahanda daha pis nəticə göstərməsi ehtimalı daha yüksəkdir.

Mənbə: www.economist.com/graphic-detail/2026/08/18/does-ai-stop-children-from-learning