Təhsilin gücü - Dünyanın texnoloji cəhətdən ən inkişaf etmiş ölkələri

4 İyun, 2026 - 14:30
Təhsilin gücü - Dünyanın texnoloji cəhətdən ən inkişaf etmiş ölkələri

Texnoloji inkişaf hər bir millətin iqtisadi artımı və sosial rifahı üçün vacib faktor hesab olunur. Bu, hər bir ölkədə məhsuldarlığı artırır, diversifikasiyanı təşviq edir, rəqabət qabiliyyətini gücləndirir və gündəlik həyatı yaxşılaşdırır. Yeni texnologiyalardan istifadə etməklə ölkələr təhsilin gücü ilə yeni iş yerlərinin yaradılmasına təkan verə, iqtisadiyyatlarını inkişaf etdirə və aktual sosial problemlərin öhdəsindən gələ bilərlər. İnnovasiya həmçinin yeni məhsul və xidmətlərin inkişafına gətirib çıxarır, biznes və istehlakçılar üçün imkanlar açır. 

Lakin bütün bunlar düzgün şərait tələb edir. Güclü təhsil sistemləri, tədqiqat və inkişafa dövlət investisiyaları, rəqəmsal infrastruktur və dəstəkləyici siyasətlər innovatorlar və son istifadəçilər üçün qidalandırıcı ekosistem yarada bilər. Tədqiqat müəssisələrindən tutmuş biznes üçün əlverişli mühitlərə qədər bir neçə ölkə artıq bu təməlləri qurub. 

“Azərbaycan müəllimi” qlobal innovasiya və texnologiyanın ön sıralarında olan ölkələri təqdim edir: 

1.Yaponiya
Yaponiya dünyanın texnoloji cəhətdən inkişaf etmiş ən güclü ölkəsi hesab olunur. O, robototexnika, avtomobillər və elektronika sahəsində tədqiqat və inkişaf, infrastruktur və əməkdaşlıq sahəsində aparıcı ölkələrdən biridir. 
Yaponiya bütün dövrlərdə innovasiyanın ön sıralarında olub. “Ağıllı şəhər”lər, inkişaf etmiş ictimai nəqliyyat sistemləri və fəlakətlərə davamlı infrastruktur Yaponiyanın texnologiyaya və innovasiyanın erkən tətbiqinə meyilini əks etdirir.

2. Cənubi Koreya
Cənubi Koreya siyahıda ikinci yerdədir. Ölkə smartfonlar, yarımkeçiricilər, displeylər və istehlakçı elektronikası sahəsində liderlərdən biridir. 
Hökumət siyasəti sənaye və STEM sahələri arasında əməkdaşlığa əlavə olaraq süni intellekt və rəqəmsal iqtisadiyyatda innovasiyanı dəstəkləməyə yönəlib.

3. Çin
Çin dünyanın üçüncü ən texnoloji cəhətdən inkişaf etmiş ölkəsi kimi ortaya çıxıb. İllər ərzində süni intellekt tətbiqləri, kvant rabitəsi və hesablama sahələrində misli görünməmiş irəliləyişlər əldə edib. 
 Çin avtomobil və gəmiqayırma kimi sektorlarda qabaqcıl robototexnika və ağıllı istehsaldan istifadə edir. Həmçinin mühəndislər, alimlər və innovatorlar da daxil olmaqla böyük, bacarıqlı və istedadlı işçi qüvvəsinə malikdir.

4. ABŞ
Amerika Birləşmiş Ştatları uzun müddətdir ki, qlobal tədqiqat və innovasiya sahəsində aparıcı mövqe tutur. Burada Apple, Microsoft və NVIDIA da daxil olmaqla dünyanın ən qabaqcıl texnologiya şirkətlərindən bəziləri yerləşir.
 Həm özəl investisiyalar, həm də dövlət maliyyəsi ilə dəstəklənən dinamik sahibkarlıq mədəniyyəti davamlı tərəqqiyə təkan verir.  Ölkənin sərbəst bazar iqtisadiyyatı rəqabəti təşviq edir, texnoloji inkişafı və irəliləyişi sürətləndirir.

5. Almaniya
Almaniya bir əsrdən çoxdur ki, elmi tədqiqat və mühəndisliyin tərəfdarıdır. Bir neçə şirkət son dərəcə yüksək keyfiyyətli və dəqiq məhsullar yaratması ilə tanınır.
Xüsusilə STEM sahələrində texniki və peşə təhsilinə həmişə güclü diqqət yetirilib. Almaniya külək və günəş enerjisi sahəsində lider kimi geniş şəkildə qəbul edilir və təmiz texnologiyalarda davamlılığı və innovasiyanı təşviq edən güclü siyasətə malikdir.

6. Tayvan
Tayvan innovasiya baxımından bir çox ölkəni geridə qoyub. Apple, NVIDIA, AMD və digərləri üçün çiplər istehsal edən yarımkeçiricilərin aparıcı istehsalçısıdır. 
Tayvan ÜDM-nin əhəmiyyətli bir hissəsini tədqiqat və inkişafa ayırır. Eynilə, hökumət texnologiya startapları, qabaqcıl AR-GE və xarici texnologiya investisiyaları üçün təşviqlər təklif edir.

7. Danimarka
Danimarka rəqəmsal infrastruktur və onun ictimai xidmətlərdə, dövlət işində, biznesdə və sahibkarlıqda tətbiqi sahəsində daim yüksək yerlərdədir. Əhalinin əksəriyyəti rəqəmsal savadlı və texnologiyaya həvəslidir.
Danimarkada sahibkarlar və investorlardan ibarət canlı bir icma var. Gənc innovatorlar maliyyələşdirməyə, sürətləndiricilərə və əməkdaşlıq iş sahələrinə çıxış əldə edirlər.

8. Sinqapur
Sinqapuru texnoloji cəhətdən inkişaf etmiş bir millətə çevirən şeylərdən biri də innovasiyaya diqqət yetirməsidir. Bir neçə platforma ixtiraçıları və müəssisələri birləşdirir, əməkdaşlığı və sahibkarlığı təşviq edir.
Hökumət tədqiqat və inkişafa böyük sərmayə qoyur. Biotexnologiya, süni intellekt, kvant hesablama və kibertəhlükəsizlik kimi sahələr bir neçə təşəbbüsün mərkəzində olmuşdur.

9. İsveçrə
İsveçrə nanotexnologiya, süni intellekt, robototexnika və rəqəmsal ixtiralar sahəsində liderlərdən biridir. İllər ərzində təsirli innovasiya üçün möhkəm bir mühit yaratmışdır.
İsveçrə elm, mühəndislik və texnologiya sahəsində keyfiyyətli təhsil təklif edən dünyanın ən yaxşı universitetlərindən bəzilərinə malikdir. Dəqiq istehsal, tibb və əczaçılıq sənayesi ilə birlikdə millət özünü müasir innovasiyanın tərəfdarı kimi təsdiqləmişdir.

10. İsrail
İsrail innovasiya sahəsindəki potensialı və uğurlarına görə ölkələrin reytinqini təşkil edən Qlobal İnnovasiya İndeksində daim birinci yerdədir. Adambaşına düşən startapların sayının olduqca yüksək olması səbəbindən tez-tez "Startap milləti" adlanır.
Bir çox inkişaf etmiş iqtisadiyyatlar kimi, o da STEM təhsilinə diqqət yetirir və adambaşına düşən mühəndis və alimlərin sayı çoxdur. Bir çox universitet elmi və texnoloji tədqiqatları ilə tanınır.

11. Birləşmiş Krallıq
Böyük Britaniya Oksford, Kembric və London İmperial Kolleci kimi ən nüfuzlu universitetlərə ev sahibliyi edir. Onlar elm, texnologiya və mühəndislik sahəsində tədqiqatları ilə tanınır və texnoloji irəliləyişlərə təkan verir.
Böyük Britaniya, xüsusən də London, Kembric, Mançester və Edinburq kimi şəhərlərdə inkişaf edən bir texnologiya sektoruna malikdir. Fintech, süni intellekt, kibertəhlükəsizlik, həyat elmləri və təmiz texnologiya sahəsində Avropa lideridir.

12. Fransa
Fransa tədqiqat və inkişafa dövlət xərclərinə görə daim yüksək yerlərdədir. Bir neçə proqram və təşəbbüs süni intellekt, nüvə enerjisi, kosmik və kvant texnologiyası kimi sahələrdə innovasiyanı maliyyələşdirir.
Hökumət tərəfindən dəstəklənən innovasiya mərkəzləri akademiya və sənaye arasında əməkdaşlığı asanlaşdırır. Fransa həmçinin beynəlxalq əməkdaşlıqda da liderlik edir ki, bu da öz növbəsində yerli elmi və texnoloji innovasiyalara kömək edir.

13.İsveç
Bu ölkə “İoT” (Əşyaların interneti) texnologiyasının, ağıllı şəhərlərin, sənaye rəqəmsallaşmasının və ictimai xidmətlərin rəqəmsallaşmasının artımında ön sıralardadır. Dövlət və özəl investisiyalara güclü dəstək sektorlar üzrə innovasiyanı təşviq edir.
İsveç müxtəlif texnologiya biznesləri və startaplar üçün əlverişli mühit təklif edir. Dünyada adambaşına düşən ən yüksək sayda texnoloji təkbuynuzluların yaşadığı ölkələrdən biridir.

14. Kanada
Kanada texnologiya və innovasiya üçün qlobal mərkəzə çevrilib. Səhiyyə texnologiyaları, fintech, təmiz texnologiya və aqrotech sahələrindəki irəliləyişi dünyanın hər yerindən investorları və innovatorları cəlb etməyə davam edir.
Kanadanın rəqəmsal innovasiyanı, məlumatların məxfiliyini, süni intellekt etikasını və texnologiyanın inkişafını dəstəkləyən bir neçə siyasəti var. Bu, davamlı uzunmüddətli böyüməyə və innovasiyaya səbəb olub.

15. Norveç
Norveç bərpa olunan enerji, xüsusən də elektrik enerjisinin təxminən 90%-ni təmin edən su elektrik stansiyaları sahəsində qlobal liderdir. O, elektrikli nəqliyyat vasitələrinin tətbiqi və infrastrukturunda qabaqcıl mövqe tutur və dünyada adambaşına düşən ən yüksək EV sahiblik nisbətlərindən birinə malikdir. 
Oslo güclü dövlət proqramları, maliyyələşdirmə və beynəlxalq əməkdaşlıq tərəfindən dəstəklənən inkişaf edən bir startap səhnəsinə malikdir. “Innovation Norway” kimi bir neçə hökumət təşəbbüsü erkən startapları və sahibkarlıq müəssisələrini maliyyələşdirir.

Mənbə: (World Population Review) (Global Finance Magazine) (US News & World Report L.P.)